Theologisch-politiek traktaat
Artikelomschrijving
In zijn 'Theologisch-politiek traktaat' ontwierp Spinoza een strategie tot bevrijding van de samenleving en de cultuur uit dogmatische verstarring en politieke knechting. Stelde hij in de 'Ethica' dat die bevrijding slechts in de politieke gemeenschap, de 'civitas', kan worden nagestreefd, in zijn 'Theologisch-politiek traktaat' onderzoekt Spinoza de sociale samenleving en wijst hij een uitweg uit de impasse waarin de godsdienst en de politiek verkeerden. Alleen een door de filosofie gestuurde nieuwe houding tegenover beide kan een oplossing brengen. De twee boeken, de 'Ethica' en het 'Traktaat', vullen elkaar dus aan. In het 'Traktaat' wordt een nieuwe methode van bijbelstudie uiteengezet en een nieuwe visie ontwikkeld op zulke centrale religieuze begrippen als openbaring, uitverkiezing, de Wet, het wonder en de ceremoniƫn. In het strikt politieke deel bepleit Spinoza op grond van een originele opvatting van het natuurrecht een onbelemmerde vrijheid van meningsvorming en -uiting. Vrijheid is in zijn ogen een kracht ten goede, een 'virtus', en hij komt dan ook tot de slotsom dat de democratische staatsvorm de meest wenselijke is. De uitgave van Spinoza's 'Tractatus Theologica-politicus' werd in 1670 met de nodige voorzichtigheid omgeven: de auteur werd niet genoemd, de uitgever verschool zich achter een fictieve naam. Toch stak onmiddellijk een storm van verontwaardiging over het boek de kop op. De traditionele theologie en de daarachter staande politieke krachten voelden door dit boek de grond onder hun voeten wegzinken, maar ook de progressieve denkers zagen hun delicate positie in gevaar gebracht. Totale verkettering van de auteur was het gevolg. De reacties op het 'Traktaat' waren zo heftig dat Spinoza de publicatie van een Nederlandse vertaling, waaraan de drukker al begonnen was, op het laatste moment verhinderde. Toch is de Latijnse editie op ruime schaal verspreid en kwamen er ook spoedig Franse, Engelse en Nederlandse vertalingen op de markt. De stille ad
Specificaties
| Auteur | Spinoza, B. De |
| ISBN/EAN | 9789028417731 |
Artikelomschrijving
In zijn 'Theologisch-politiek traktaat' ontwierp Spinoza een strategie tot bevrijding van de samenleving en de cultuur uit dogmatische verstarring en politieke knechting. Stelde hij in de 'Ethica' dat die bevrijding slechts in de politieke gemeenschap, de 'civitas', kan worden nagestreefd, in zijn 'Theologisch-politiek traktaat' onderzoekt Spinoza de sociale samenleving en wijst hij een uitweg uit de impasse waarin de godsdienst en de politiek verkeerden. Alleen een door de filosofie gestuurde nieuwe houding tegenover beide kan een oplossing brengen. De twee boeken, de 'Ethica' en het 'Traktaat', vullen elkaar dus aan. In het 'Traktaat' wordt een nieuwe methode van bijbelstudie uiteengezet en een nieuwe visie ontwikkeld op zulke centrale religieuze begrippen als openbaring, uitverkiezing, de Wet, het wonder en de ceremoniƫn. In het strikt politieke deel bepleit Spinoza op grond van een originele opvatting van het natuurrecht een onbelemmerde vrijheid van meningsvorming en -uiting. Vrijheid is in zijn ogen een kracht ten goede, een 'virtus', en hij komt dan ook tot de slotsom dat de democratische staatsvorm de meest wenselijke is. De uitgave van Spinoza's 'Tractatus Theologica-politicus' werd in 1670 met de nodige voorzichtigheid omgeven: de auteur werd niet genoemd, de uitgever verschool zich achter een fictieve naam. Toch stak onmiddellijk een storm van verontwaardiging over het boek de kop op. De traditionele theologie en de daarachter staande politieke krachten voelden door dit boek de grond onder hun voeten wegzinken, maar ook de progressieve denkers zagen hun delicate positie in gevaar gebracht. Totale verkettering van de auteur was het gevolg. De reacties op het 'Traktaat' waren zo heftig dat Spinoza de publicatie van een Nederlandse vertaling, waaraan de drukker al begonnen was, op het laatste moment verhinderde. Toch is de Latijnse editie op ruime schaal verspreid en kwamen er ook spoedig Franse, Engelse en Nederlandse vertalingen op de markt. De stille ad
Specificaties
| Auteur | Spinoza, B. De |
| ISBN/EAN | 9789028417731 |